MUSİKİ KLAVUZU

Guatelli Paşa

Musika-i Hümayun Komutanı

Guatelli Paşa (1819 - 1899)

dört padişah döneminde görev yapan, Musika-i Hümayun'un şefliğini uzun süre yürüten Guatelli, gerek devrin Türk musikisi eserlerini armonize ederek, gerekse Türk makamlarıyla çok sesli marşlar besteleyerek çok sesli müziğin Osmanlı topraklarında gelişimine katkı sağla1840'ların ikinci yarısında İstanbul'a gelerek Osmanlı sarayında mıştır.

Türk musikisinin inceliklerini Necip Paşa ve Latif Ağa’dan öğrenmiştir. Mehmet Ali Bey, Klarnetçi Zati Bey, Saffet Bey, V. Murat, Fatma Sultan, Zeki Üngör, İsmail Hakkı Bey gibi Tür müzisyenleri yetiştirmiştir. Osmaniye Marşı, Aziziye Marşı, Osmanlı Sergi Marşı gibi popüler eserlerin bestecisidir.

18 Aralık 1846 tarihinde Sultan Abdülmecit huzurunda bir piyano resitali verdi. 1856 yılında Donizetti Paşa'nın ölümü üzerine kaymakam rütbesiyle Musika-i Hümayun komutanlığına atandı. Görevi V. Murat ve II. Abdülhamit dönemlerinde de devam etti

Polka, vals, marş gibi salon parçalarının yanı sıra 1860 yılında “Korno için Konçertino” adlı eserini besteledi. Eser, 2003 yılındaki bir arşiv taraması sonucu ortaya çıkarılmıştır.

Sultan Abdülaziz’in tahta çıkması üzerine besteleyip yeni padişaha ithaf ettiği Aziziye Marşı (Sultani Marşı olarak da bilinir) nedeniyle rütbesi miralaylığa yükseltildi. Paşa unvanını böylece alan Guatelli’nin 1861 yılında bestelediği Osmaniye Marşı adlı solo piyano eseri, bir süre milli marş olarak kullanıldı.

Besteci Rifat Bey’in V. Murat’ın tahta çıkışı hatırasına bir Hicazkâr şarkı olan Priere (Dua) isimli eserini armonize etti; eserin notası Hacı Emin Efendi tarafından İstanbul'da basıldı.  

Hacı Arif Bey, Rıfa Bey ve Şevki Bey’in pek çok şarkısının piyano genetik yapısını yazan Guatelli Paşa, Türk makamlarını kullanarak çok sesli marşlar bestelemiş olması Türk müziği ile Batı Müziği’nin ilişkisi üzerinde çalışmalar yaptığı görünür.

Guatelli Paşa, 1899 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti.

1840'ların ikinci yarısında İstanbul'a gelerek Osmanlı sarayında dört padişah döneminde görev yapan, Mûsikâ-i Hümâyûn'un şefliğini uzun süre yürüten Guatelli, gerek devrin Türk musikisi eserlerini armonize ederek, gerekse Türk makamlarıyla çok sesli marşlar besteleyerek çok sesli müziğin Osmanlı topraklarında gelişimine katkı sağlamıştır. Mehmet Ali Bey, Klarnetçi Zati Bey, Saffet Bey gibi Türk müzisyenleri yetiştirmiştir. Osmaniye Marşı, Aziziye Marşı, Osmanlı Sergi Marşı gibi popüler eserlerin bestecisidir.

Francesco Hiserich'ten kontrabas ve Antonio de Cesari'den şan dersleri aldı. 1838 yılında mezun olarak bir süre aralarında meşhur Teatro Cario Felice'nin de bulunduğu değişik İtalyan tiyatrolarında koro şefi olarak çalıştı.

18 Aralık 1846 tarihinde Sultan Abdülmecid huzurunda bir piyano resitali verdi.

 Guatelli’nin 1861’de bestelediği Osmaniye Marşı adlı solo piyano eseri, bir süre milli marş olarak kullanıldı.^[2] Milano’da Luca Yayınevi tarafından basılan bu eserde Türk musikisi usulü olan “düm teke tek tek düm tek düm tek” usulünü kullanmıştı.^[1] Bu ritmi, diğer marşlarında da sıklıkla kullandı. Osmaniye Marşı'na benzer bir marşı 27 Şubat 1863'te Sultanahmet Meydanı’nda açılan Sergi-i Umumi-i Osmani için besteledi. Sergi Marşı adlı bu marş, Sadrazam Mehmed Fuad Paşa’ya ithaf etti. 3-24 Nisan 1863’te padişah Abdülaziz’le birlikte saray bandosunun şefi olarak pâdişahın Mısır seyahatine katıldı. (https://tr.wikipedia.org/wiki/Callisto_Guatelli)

Hazırlayan: Suat Yener