Suyolcu Salih Efendi (1804-1862

Suyolcu Salih Efendi (1804-1862






Duygu Zenginliği ve Teknik Mükemmellik Sahibi Besteci

Suyolcu Salih Efendi (1804-1862


Salih Efendi’nin 1804 yılında İstanbul’da doğmuş olabileceği tahmin ediliyor. Hayatı hakkındaki bilgilerimiz çok sınırlıdır. Şurada, burada özellikle “Leteif-i Vak’ayi-i Enderun” adındaki eserde dağınık ve kısa bilgiler bulunuyor.

Hamamizade İsmail Dede’nin çıraklarındandır. Sesinin çok güzel olduğu, iyi ilahi okuduğu Saray’da yapılan bir musiki toplantısında dikkat çekerek 1818’de Enderun’a alındığı anlaşılıyor,

Çağının ünlü bir hanendesi ve musiki ustası olan Salih Efendi’nin bestelerinde geleneksel bestekârlık ilkelerine bağlılık, duygu zenginliği, teknik mükemmellik göze çarpar.

Verimli bir bestekâr olmamakla birlikte daha çok şarkı formunda ve güzel eserlerdir. Bayati-araban makamından bestelediği  “N’eyleyeyim n’icedeyim olamam bir an” ile Şevkefza makamından bestelediği “Hemdemim olsun Şehinşaha Safalarla tarab” şarkıları en ünlülerindendir.

İki beste ile muhtelif makam ve usullerde on sekiz şarkısı biliniyor.

Bunlardan Bayati Araban şarkısı:

Beni bigâne mi sandın a canım

Niye benden tez usandın a canım

Acep ağyara mı kandın a canım

Niye benden tez usandın a canım

“Beni ilgisiz, yabancı mı sandın a canım?

Niye benden çabucak usandın a canım?

Acaba başkalarına mı kandın a canım?

Niye benden çabucak usandın a canım”

Salih Efendi 1862 yılında akciğer vereminden öldü; Maçka’da Silahhane civarındaki Şeyh Mezarlığı’na defnedildi

Salih Efendi'nin Repertuvar.

 

 Bezme gel ey mehlika zevk u safâ hengâmıdır Acem Aşîran Devr-i Hindî _
 Zahm-dâr-ı hasretim dağımla yârem dağlarım Arazbâr Bûselik Çenber _
 Ey bağ-ı edeb gel bezme bu şeb Bayâti Araban Aksak _
 N'eyleyeyim nic'edeyim olamam bir an Bayâti Araban Aksak _
 Ey şûh-i cihan sevdi seni can Evc Aksak _
 Gitti sevdiceğim şimdi buradan  Gerdâniye Aksak _
 Meyli o şûhun acep ağyâre mi  Hüzzâm Yürük Semâî _
 Aman ey dilber-i mümtâz Irak Aksak _
 Düşünme tefekkür etme kendini ko da Karcığar Nim Sofyan _
 Hezâr zâr iledir senden niyâzım  Karcığar Evfer (Ağır) Leylâ Hanım
 Sevdim seni pek mümkün mü geçmek Nevâ Bûselik Türk Aksağı _
 Sevmişim bir kadd-i mevzûn Sûzidil Aksak _
 Nâz ü reftar ile gülzâre buyur Sûznâk Ağır Aksak _
 Yine bir muğ-beçe nevreste fidanım Sûznâk Aksak _
 Hem-demin olsun(keremkâri/şehinşâha)safâlarla tarâb Şevkefzâ Ağır Aksak _
 Ey şâh-ı melek sen gibi irfan bulunur mu Zâvil (Mâhûr) Ağır Aksak Semâî Râgıp Paşa

Hazırlayan: Suat Yener


01.10.2025